جواب دوّم
اينكه ائمّه طاهرين عليهم السّلام در برخى از اخبار مذكور فرمودهاند :
ما خبر مخالف با قرآن نگفتهايم .
مقصودشان نه اينست كه در قبال عمومات قرآنى خصوصات از ما صادر نشده بلكه منظور اينست كه :
در كلمات ما عبارات و كلامى كه با مقصود حضرت احديّت بحسب واقع مخالف باشد پيدا نمىشود و اگر در ظاهر مخالفتى ديده شود اين مخالفت از قبيل مخالفتهائى است كه بحسب ظاهر غالبا بين مفسّر و مفسّر وجود دارد يعنى مجرّد اختلاف در تعبير و الفاظ بوده كه ما به منظور شرح مقصود و توضيح مرام حقتعالى لفظ در كلام اقدسش را به لفظ ديگر تبديل نموده تا بدينوسيله آنچه مطلوب و منظور نظر بارى تعالى است بيان كرده باشيم .
قوله : و الاخبار الدّالّة الخ : كلمه « الاخبار الدّالّة » مبتداء بوده و جمله « و ان كانت الخ » خبر آن مىباشد .
قوله : الّا انّه لا محيص الخ : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » مىباشد .
قوله : ان لم نقل بانّها ليست من المخالفة : ضمير در « بانّها » به مخالفة العموم عود مىكند .
قوله : كيف : يعنى چگونه مقصود از مخالفت ، مخالفت عموم و خصوص باشد .
قوله : بهذه المخالفة : مقصود مخالفت عموم و خصوص مىباشد .
قوله : انّهم لا يقولون : ضمائر جمع به حضرات ائمّه طاهرين عليهم السّلام راجع مىباشند .
قوله : فافهم : ممكنست اشاره باشد به اينكه اگر پذيرفتيم مخالفت عموم و خصوص از مصاديق مخالفت عرفى است اطلاق طرح مخالف با كتاب شامل اخبارى كه با قرآن مخالفت مىگردد و بدين ترتيب طرح آنها لازم و
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1922
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٩٢٢