مطلق بودن جملات شرطيّه و جارى بودن مقدّمات حكمت در برخى موارد بطور اتّفاق اگرچه اقتضايش ثبوت مفهوم است ولى وجود مفهوم بر سبيل قضاياى اتّفاقيّه هرگز مثبت مدّعاى قائلين بمفهوم نبوده و نفعى براى ايشان بدنبال ندارد .
تحرير و شرح
قوله : انّه ربّما يتمسّك : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » است .
قوله : بتقريب انّه لو لم يكن الخ : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » است .
قوله : يلزم تقييده : يعنى تقييد شرط .
قوله : ضرورة انّه لو قارنه او سبقه : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » است و ضمائر در « قارنه » و « سبقه » به شرط راجع مىباشند .
قوله : الآخر : يعنى الشّرط الآخر .
قوله : لما اثّر وحده : ضمير در « اثّر » به شرط عود مىكند .
قوله : و قضيّة اطلاقه : كلمه « واو » حاليه بوده و ضمير در « اطلاقه » به شرط راجع است .
قوله : انّه يؤثّر كذلك : ضمير در « انّه » به شرط راجع بوده و مقصود از « كذلك » وحده مىباشد .
قوله : مطلقا : چه امر ديگرى با او مقارن يا برآن سابق بوده و چه چنين نباشد .
قوله : و فيه : يعنى و فى هذا التّقرير اشكال .
قوله : انّه لا يكاد تنكر الدّلالة الخ : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » مىباشد .
قوله : مع اطلاقه كذلك : ضمير در « اطلاقه » به شرط راجع بوده و مشار اليه « كذلك » تقريرى است كه در كلام مقرّر مرقوم گرديد .
قوله : الّا انّه من المعلوم : ضمير در « انّه » به معناى « شأن » مىباشد .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1615
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٦١٥