1 - عبادت بمعانى مذكور ممكن نيست متعلّق نهى واقع شود زيرا همانطوريكه از تفسير آنها برمىآيد عبادت آنست كه مأموربه باشد حال اگر نهى به آن تعلّق گيرد اجتماع امر و نهى در شيئ واحد شده كه غير ممكن و مستحيل مىباشد لذا بايد عبادت را در اينجا به نحوى تفسير كنيم كه محذور نامبرده لازم نيايد .
2 - تعاريف سهگانه از نظر ارباب اصطلاح مورد اشكالات طردى و عكسى واقع شده لذا داعى نيست با امكان تعريفى كه از اين اشكالات خالى است به آنها روى بياوريم .
قوله : و المراد بالعبادة هيهنا : مشار اليه « هيهنا » باب نهى از عبادت مىباشد .
قوله : ما يكون بنفسه و بعنوانه : يعنى با قطع نظر از تعلّق امر به آن .
قوله : للتّقرّب من حضرته : يعنى الى حضرته جلّ و على .
قوله : لو لا حرمته : يعنى با قطع نظر از حرمتى كه بواسطه نهى به آن تعلّق ميگيرد .
قوله : او ما لو تعلّق الخ : اشاره است به تعريف دوّم عبادت .
قوله : ما لو تعلّق الامر به كان امره امرا عباديّا : ضمير در « به » به ماء موصوله راجع بوده چنانچه ضمير در « امره » نيز به آن عود مىكند .
قوله : لا يكاد يسقط : ضمير در « يسقط » به امر راجع است .
قوله : الّا اذا اتى به : ضمير در « به » به ماء موصوله راجع است .
قوله : لا ما امر به الخ : معطوف است به « ما يكون بنفسه و بعنوانه الخ » .
قوله : على النّيّة : يعنى قصد قربت .
قوله : ما يتوقّف صحّته : ضمير در « صحّته » به ماء موصوله راجع است .
قوله : ما لا يعلم انحصار المصلحة فيها : ضمير در « فيها » به عبادت راجع است .
قوله : كما عرّف بكلّ منها : يعنى من التّعاريف الثّلاث .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 1521
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٥٢١