اشكال اوّل به وجه اوّل
بيان مذكور مصحّح و مقتضى آن نيست كه طهارات ثلاث بطور عبادت در خارج اتيان شوند و بعبارت ديگر با اين تقرير نميتوان وجهى براى اتيان طهارات بطور عبادت درست نمود زيرا در جواب مستشكل كه گفت طهارات ثلاث با اينكه واجب غيرى هستند چطور قصد قربت تحقّق يافته و اتيان آنها به قصد قربت موجب حصول ثواب مىشود .
صاحب تقرير مذكور اظهار داشت :
آوردن طهارات بطور عبادت و به قصد قربت ناشى از امر غيرى نيست بلكه بخاطر اينستكه بدينوسيله عنوان واقعى كه دارا هستند احراز و مشخّص گردد .
در جواب ميگوئيم :
مستشكل ممكنست بگويد : اگر قصد قربتت و اتيان طهارات بنحو عبادت به اين منظور است ميتوان قربت و عباديّت را بنحو وصف براى طهارات در نظر گرفت و غايت را امر ديگرى قرار داد مثلا مكلّف در وقت آوردن وضوء اينطور نيّت كند :
وضوئى كه مقرّب و عبادتست بجاى مى آورم بخاطر نيل و توصّل به نماز يا غايت ديگر غير از توصّل به نماز همچون اغراض دنيويّه .
پس براى احراز عنوان واقعى طهارات يعنى عباديّت ملزم و مجبور نيستيم كه اين معنا را به صورت غايت و داعى ملاحظه كنيم بلكه اگر آن را به شكل وصف نيز در نظر بگيريم غرض حاصل مىشود .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 917
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٩١٧