آن داشتيم بطوريكه كوچكترين احتمالى در تخلّف و انتفاء آن ندهيم حكم واجب مشروط در چنين فرض همچون واجب معلّق بوده به اين معنا وجوبش فعلى و تمام مقدّمات وجوديّهاش نيز پيش از حصول شرط واجب ميباشند همانطوريكه در واجب معلّق تقرير نموديم .
بلى فرقى كه بين ايندو واجب در فرض مزبور وجود دارد اينستكه :
در واجب مشروط وجوبش اگرچه حالى و فعلى است ولى معذلك مرتبط به وجود شرط است ولى در واجب معلّق حتّى اينمقدار ارتباط نيز نبوده و وجوب در آن منجّز صرف مىباشد اگرچه واجب مرتبط با امر معلّق عليه و موقوف بر حصول آن مىباشد .
قوله : لو كان الشّرط على نحو الشّرط المتأخّر : مقصود در واجب مشروط مىباشد .
قوله : و فرض وجوده : يعنى وجود شرط .
قوله : كان الوجوب المشروط به حاليّا : ضمير در « به » به شرط راجع است .
قوله : ايضا : يعنى همانطوريكه در واجب معلّق اينچنين مىباشد .
قوله : فيكون وجوب سائر المقدّمات الوجوديّة : اين عبارت تفريع است بر حالى بودن وجوب در واجب مشروط چه آنكه وجوب مقدّمه از آثار حالى بودن وجوب واجب مىباشد .
قوله : للواجب ايضا حاليّا : كلمه « ايضا » اشاره است به مشابهت واجب مشروط با واجب معلّق .
قوله : و ليس الفرق بينه و بين المعلّق : ضمير در « بينه » به واجب مشروط راجع است .
قوله : حينئذ : يعنى حين فعلى بودن وجوب در واجب مشروط .
قوله : الّا كونه مرتبطا بالشّرط : ضمير در « كونه » به وجوب راجع است .
قوله : بخلافه : يعنى بخلاف واجب معلّق .
تحرير الفصول في شرح كفاية الأصول (فارسى) — صفحة 837
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٨٣٧