در آنچه ذكر نموديم تأمّل و دقّت نما تا به حقيقت مقصود پى برده و همچون بعضى از اعلام در اشتباه واقع نشوى .
تحرير و شرح
اشكال دور و تسلسل به شرحى كه گذشت در صورتى است كه قصد قربت به معناى اتيان فعل بداعى امر باشد ولى اگر آن را به يكى از سه معناى ذيل تفسير كرده و بگوئيم :
1 - قربت يعنى اتيان فعل به داعى حسنى كه در آن مىباشد .
2 - قربت يعنى اتيان فعل به داعى وجود مصلحت در فعل .
3 - قربت يعنى اتيان فعل للّه تبارك و تعالى .
قطعا اشكال مذكور وارد و متوجّه نيست و مىتوان قربت به يكى از سه معناى فوق را شرعى دانست ولى كلام و صحبت در اينست كه دليل بر وجوب و لزوم خصوص هيچيك از اين سه معنا وجود ندارد بلكه قدر مسلّم از اعتبار آن همان معنائى است كه قبلا برايش نقل نموده و گفتيم قربت يعنى اتيان فعل بداعى امر و همانطورىكه مفصّلا گذشت به اين معنا قابل اعتبار شرعى نبوده و محال است كه شارح آن را واجب فرموده باشد .
قوله : الّا انّه غير معتبر فيه قطعا : ضمير در « انّه » به كلّ واحد من المعانى الثّلاثة راجع بوده و ضمير در « فيه » به فعل عود مىكند .
قوله : عدم امكان اخذه فيه : ضمير در « اخذه » به قصد امتثال و در « فيه » به فعل عود مىكند .
متن : ثالثها انّه اذا عرفت بما لا مزيد عليه عدم امكان اخذ قصد الامتثال فى المأمور به اصلا ، فلا مجال للاستدلال باطلاقه و لو كان مسوقا فى مقام البيان على عدم اعتباره كما هو اوضح من ان يخفى فلا يكاد يصحّ التّمسّك به الّا فيما يمكن