ترجمه :
سؤال
بلى آنچه گفته شد مورد قبول است ولى ظاهر اينست كه امام عليه السّلام به آنچه اقتضاى ظاهر عنوان از نظر وضع مىباشد استدلال فرمودهاند نه به معونه قرينه مقاميّه تا اطلاق مجازى باشد ازاينرو بايد مشتقّ براى اعمّ وضع شده باشد تا استدلال صحيح و تمام بنمايد .
جواب
اگر قبول كنيم كه استدلال امام عليه السّلام به مقتضاى ظاهر عنوان ظالم مىباشد در جواب باز مىگوييم اين امر باعث نمىشود كه حمل مشتقّ بر ذات بنحو وجه دوّم مجازى باشد بلكه طبق اين وجه نيز اطلاق حقيقى است زيرا استعمال به لحاظ حال تلبّس صورت گرفته چنانچه شرح آن قبلا گذشت بنابراين معناى آيه چنين مىشود :
كسى كه در آنى از آنات زمان پيش ظالم بوده باشد به عهد من كه خلافت و امامت باشد هرگز دست نخواهد يافت و اللّه العالم .
و واضح است كه اراده اين معنا صرفا مستلزم آنست كه استعمال به لحاظ حال تلبّس انجام شده باشد .
تحرير و شرح
حاصل سؤال اينست كه :
از ظاهر استدلال امام عليه السّلام اينطور استفاده مىشود كه اطلاق ظالم در آيه ، اطلاق حقيقى است نه مجازى با توجّه به اين نكته اگر بخواهيم بگوئيم « ظالم » در خصوص متلبّس حقيقت و در مورد انقضاء مجاز مىباشد تطبيق آيه با مورد استدلال كه خلفاى به ناحق باشد يعنى كسانى كه قبلا ظالم بوده و در حين تصدّى خلافت اين وصف از آنها منقضى شده نبايد درست