ترجمه : و بر اين تقرير آنچه را كه برخى از اجلّه معاصرين وارد نموده و بعنوان اشكال ذكر كرده وارد نيست .
وى فرموده :
بنا بر آنكه تلبّس ذات به مبدأ در مشتقّ شرط نباشد تضادّ بين صفات وجود ندارد ازاينرو از طريق برهان تضادّ نمىتوان قائلين بعدم وضع مشتقّات براى خصوص متلبّس را مجاب و قانع ساخت وجه عدم ورود اين اشكال آنست كه :
تضادّ بين اين صفات ارتكازى است همانطورىكه در مبادى آنها اين تضادّ ارتكازى مىباشد .
سؤال
شايد ارتكاز تضادّ بين اين صفات مستند به استعمالات و اطلاقات باشد نه آنكه معلول اشتراط باشد .
جواب
اينطور نيست كه به واسطه اطلاقات و استعمالات تضادّ حاصل باشد زيرا استعمال مشتقّ در موارد انقضاء اگر بيشتر از موارد تلبّس نباشد خود استعمالات و اطلاقات كثيرى مىباشد .
تحرير و شرح
حاصل آنچه مرحوم مصنّف در اينجا آوردهاند جواب از اشكالى است كه مرحوم محقّق رشتى در بدايع فرموده و شرح آن با جوابش چنين است :