مبرّد كه از ادباء نامى و مشهور بوده قائل به تفصيل شده و گفته است :
در صورتى كه الف و لام براى تعريف باشد پس قول اوّل كه نصب است صحيح مىباشد و اگر الف و لام براى غير تعريف باشد پس رأى دوّم كه رفع است متعيّن مىباشد .
قوله : اذا كان نعتا الخ : ضمير در « كان » به تابع راجع است .
قوله : حيث يضمّ المنادى : يعنى عطف نسق مجرّد از الف و لام و نيز بدل را فرض مىكنيم منادى هستند لذا در صورتى كه مفرد معرفه يا نكره مقصوده باشند آن دو را مبنى برضمّ كرده اگرچه متبوع آنها كه منادى بوده منصوب باشد و در صورتى كه مضاف و شبه مضاف يا نكره غير مقصوده بوده معرب و منصوب گشته اگرچه متبوع آنها غير از اين باشد .
متن : « 588 »
و أيّها مصحوب أل بعد صفة * يلزم بالرّفع لدى ذى المعرفة
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
ايّها : مبتداء اوّل .
مصحوب : مضاف ، مفعول مقدّم است براى « يلزم » .
ال : مضاف اليه .
بعد : ظرف و مضاف اليهش در نيّت است فلذا مبنى برضمّ مىباشد .
صفة : حال است از « مصحوب ال » .
يلزم : خبر است براى « ايّها » .
بالرّفع : جارّ و مجرور ، متعلّق به « استقرّ » حال است از « مصحوب ال » .
لدى : اسم ، ظرف ، مضاف .
ذى : مضاف اليه ، مضاف .
المعرفه : مضاف اليه .
ترجمه
و كلمه « ايّها » لازم دارد لفظى را كه با الف و لام بوده و بعد از آن با حالت رفعى بعنوان صفت ذكر گردد .