تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 1430

مساهمون:

ص١٤٣٠
شاهد در « ام » است كه بعد از همزه تسويه يعنى « أدعوتموهم . . . » قرار گرفته است . و مراد از همزه‌اى كه ما را از لفظ « اىّ » بىنياز گرداند آنست كه بواسطه آن و « ام » تعيين شيئى را طلب كنيم مانند : ان ادرى أقريب ام بعيد ما توعدون ( نمىدانم آنچه را كه وعده داده شده‌ايد نزديك بوده يا دور مىباشد ) . شاهد در « ام » بوده كه بعد از همزه‌اى قرار گرفته كه ما را از آوردن لفظ « اىّ » بىنياز مىكند يعنى « أقريب . . . » . و نظير : و انتم اشدّ خلقا ام السّماء ( آيا آفرينش شما محكم‌تر است يا آسمان ) . شاهد در « ام » است كه بعد از همزه‌اى واقع شده كه ما را از آوردن لفظ « اىّ » مستغنى مىكند يعنى « ءانتم . . . » . مانند آنچه در قول اسود بن يغفر وارد شده :
لعمرك ما ادرى و لو كنت داريا * شعيب به سهم ام شعيب بن منقر
يعنى : همانا بجان تو قسم اگرچه در صدد دانستن بوده‌ام ولى نمىدانم شعيب پسر سهم است يا فرزند منقر مىباشد . شاهد در « ام » بوده كه پس از همزه‌اى كه بواسطه‌اش از « اىّ » بىنياز مىگرديم واقع شده . البتّه همزه قبل از « شعيب بن سهم » است كه حذف گرديده . و نظير :
فقمت للطّيف مرتاعا فارّقنى * فقلت اهى سرت ام عادنى حلم
يعنى : پس برخواستم به جهت خيال رويقه كه در خواب ديدم در حالتى كه ترسان بودم پس آن خيال من را بدخواب كرد ، پس گفتم : آيا آن رويقه بود كه راه ميرفت در شب يا آنكه مرتبه ديگر بازگشت نمود به من خيالش در خواب . شاهد در « ام » است كه براى طلب تعيين بوده و بعد از همزه‌اى كه ما را از لفظ « اىّ » بىنياز مىكند قرار گرفته است . و مثل آنچه در فرموده حقتعالى آمده :