تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 1363

مساهمون:

ص١٣٦٣
و عنقريب شرح هركدام خواهد آمد . مصنّف گويد : نعت عبارتست از تابعى كه متمّ معناى ما قبل باشد . شارح گويد : كلمه « تابع » يعنى تالى و آن كلمه‌اى است كه بعد از كلمه ديگر در آيد و حكمش اينست كه ابدا برمتبوع يعنى موصوف مقدّم نمىشود . لفظ « تابع » در تعريف « نعت » جنس است كه تمام توابع پنجگانه را شامل مىشود . كلمه « متمّ » يعنى مكمّل و مبيّن ما سبق است . اين لفظ فصلى است كه بواسطه‌اش عطف نسق و بدل از تعريف خارج مىشوند زيرا هيچيك از ايندو تابع مبيّن معناى ما قبل خود نيستند .

تقسيم صفت

مؤلّف گويد : صفت بردو قسم است : الف : حقيقى . ب : سببى . صفت حقيقى آنست كه مبيّن و موضح نفس موصوف باشد مانند : جاء زيد الكريم . صفت سببى آنست كه متعلّق موصوف را بيان مىكند مثل : جاء زيد كريم ابوه . شاهد در « كريم » است كه وصف « اب » كه از متعلّقات موصوف يعنى « زيد » است را بيان مىكند و به آن وصف به حال متعلّق موصوف نيز مىگويند . مصنّف گويد : وصف ( نعت ) يا نشانه نفس ما سبق را توضيح مىدهد و يا نشانه متعلّق به آن را . شارح گويد : قسم اوّل كه نعت نشانه نفس ما سبق را توضيح دهد موصوف به نعت حقيقى باشد . و قسم دوّم را كه نعت متعلّق ما سبق ( موصوف ) را بيان مىكند نعت سببى گويند .