ترجمه و شرح
مصنّف گويد :
و اسم تفضيلى كه بعد از الف و لام باشد با موصوفش مطابق آورده مىشود .
شارح گويد :
مقصود اينست كه اسم تفضيل در صورتى كه معرّف بالف و لام باشد از نظر افراد و تثنيه و جمع و نيز از حيث تذكير و تأنيث با موصوفش مطابق آورده مىشود مانند :
زيد الافضل ( زيد برتر ) .
در اين مثال « افضل » از نظر افراد و تذكير با موصوفش كه زيد باشد مطابق است .
و الزيدان الافضلان ( دو زيد برتر ) .
در اين مثال « افضلان » از حيث تثنيه و تذكير با موصوفش كه « زيدان » باشد مطابق است .
و الزيدون الافضلون ( زيدهاى برتر ) .
در اين مثال « افضلون » از جهت جمع و تذكير با موصوفش يعنى « زيدون » مطابق است .
و هند الفضلى ( هند برتر ) .
در اين مثال « فضلى » از نظر افراد و تأنيث با موصوفش كه « هند » باشد مطابق است .
و الهندان الفضليان ( دو هند برتر ) .
در اين مثال « فضليان » از حيث تثنيه و تأنيث با موصوفش كه « هندان » باشد مطابق است .
و الهندات الفضليات ( هندهاى برتر ) .
در اين مثال « فضليات » از جهت جمع و تأنيث با موصوفش يعنى « هندات » مطابق مىباشد .
و مىتوان گفت :
الهندات الفضل ( بضمّ فاء و فتح ضاد ) چه آنكه « فضل » جمع مكسر « فضلى » مىباشد .
مصنّف گويد :
و اسم تفضيلى كه به معرفه اضافه شده در آن از اهل معرفت دو وجه نقل شده است :
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 1350
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٣٥٠