تكن : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، مجزوم است بواسطه « ان » ، فعل شرط و « انت » كه در آن مستتر است اسمش مىباشد .
باء : حرف جرّ .
تلو : اسم ، مضاف ، مجرور به باء ، متعلّق به « مستفهما » .
من : مضاف اليه .
مستفهما : به صيغه اسم فاعل ، خبر براى « تكن » .
فاء : رابطه جواب .
لهما : جارّ و مجرور ، متعلّق به مقدّما .
كن : فعل امر حاضر ، ضمير انت كه در آن مستتر است اسمش مىباشد ، جواب شرط .
ابدا : ظرف ، متعلّق به « مقدّما » .
مقدّما : خبر براى « كن » .
ترجمه
و اگر بواسطه آنچه بعد از « من » قرار گرفته است استفهام نمائى پس لازم است « من » و ما بعدش را مقدّم كنى .
متن : « 503 »
مثل ممّن أنت خير ولدى * إخبار التّقديم نزرا و ردا
تجزيه و تركيب
كاف : حرف جرّ .
مثل : مجرور به « كاف » ، متعلّق به « استقرّ » ، خبر است براى مبتداء محذوف و تقدير آن : هو كمثل الخ مىباشد ، مضاف و جمله بعدش مضاف اليه مىباشد .
من : حرف جارّ .
من : اسم ، استفهاميّه ، مجرور به « من » ، متعلّق به « خير » .
انت : مبتداء .
خير : خبر .
واو : عاطفه .