متن : « 501 »
هذا إذا نويت معنى من و إن * لم تنو فهو طبق ما به قرن
تجزيه و تركيب
هذا : مبتداء و خبرش « حكم » است كه حذف شده .
اذا : ظرف ، متعلّق به « نويت » .
نويت : فعل و فاعل ، فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، حاضر .
معنى : مضاف ، مفعول براى « نويت » .
من : مضاف اليه .
واو : عاطفه .
ان : شرطيّه .
لم : حرف جازم .
تنو : فعل مضارع مجزوم ، فعل شرط .
فاء : رابطه جواب .
هو : مبتداء .
طبق : به معناى مطابق ، خبر ، مضاف .
ما : موصوله ، مضاف اليه .
به : جارّ و مجرور ، متعلّق به « قرن » .
قرن : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول ، صله براى « ما » .
ترجمه
دو وجهى كه گفته شد حكمى است ثابت زمانى كه معناى « من » در نيت باشد و اگر آن را در نيّت نگيرى لازم است اسم تفضيل را مطابق موصوفى كه با او مقرون شده بياورى .
متن : « 502 »
و إن تكن بتلو من مستفهما * فلهما كن أبدا مقدّما
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
ان : شرطيّه .