الف : آنكه « ان » در محلّ فاعل واقع شده باشد مانند فرموده حقتعالى : او لم يكفهم انّا انزلناه
شاهد در « انّا انزلناه » است كه چون در تأويل « انزالنا » بوده و فاعل براى « لم يكفهم » مىباشد مىبايد همزهاش را مفتوح خواند .
ب : آنكه « ان » در محلّ نائب فاعل واقع شده باشد مانند فرموده حقتعالى : قل اوحى الىّ انّه استمع نفر من الجّن
شاهد در « انّه استمع نفر من الجّن » است كه چون در تأويل « استماع نفر من الجنّ » بوده و نائب فاعل براى « اوحى » مىباشد بايد همزهاش را مفتوح خواند .
ج : آنكه « ان » مفعول غير محكيّه باشد يعنى مفعول براى غير قال قرار گيرد مانند فرموده حقتعالى :
انّى بارى فى المنام انى اذبحك
شاهد در « انّى اذبحك » مىباشد كه چون در تأويل « ذبحى ايّاك » است و مفعول براى « ارى » قرار گرفته مىبايد همزهاش را مفتوح خواند .
د : آنكه « ان » در محلّ مبتداء واقع باشد مانند فرموده حقتعالى : و من آياته انّك ترى الارض خاشعة
شاهد در « انّك ترى الارض » است كه چون در تأويل « رؤيتك الارض خاشعة » بوده و مبتداء قرار گرفته بايد همزهاش را مفتوح خواند .
ه : آنكه « انّ » خبر از اسم معنى قرار گرفته باشد مشروط باينكه اسم مزبور غير از « قول » باشد مانند : اعتقادى انّه فاضل .
شاهد در « انّه فاضل » است كه چون در تأويل « فضله » بوده و خبر است از « اعتقادى » بايد همزهاش را مفتوح خواند .
و : آنكه مجرور باشد مانند آنچه در كلام امير المؤمنين عليه السّلام آمده :
و اعلم بانّ سهام الموت نافذة * فى كلّ مدرّع منها و متّرس
شاهد در « بانّ سهام الموت » است كه چون در تأويل « نفوذ سهام