تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 574

مساهمون:

ص٥٧٤
صاحبها ( بدرستيكه صاحب دار در آن مىباشد ) آمده . شاهد در « فى الدّار » است كه خبر « انّ » بوده و تقديمش براسم يعنى « صاحبها » واجب است زيرا در اسم ضميرى است كه به خبر راجع است و على القاعده مرجع ضمير مىبايد قبل از آن باشد و در اينمثال اگر فى الدّار مؤخّر از « صاحبها » بيايد عود ضمير برمتأخّر لفظا و رتبة لازم مىآيد و چون از نظر ادباء اينمعنا جايز نيست لاجرم تقدّمش براسم واجب است . قوله : و هو تقدّم الاسم على الخبر : ضمير « هو » به « التّرتيب » راجع است . قوله : لانّها غير متصرّفه : ضمير در « لانّها » به حروف مشبهة بالفعل راجع است . قوله : فيجوز لك ان تقدّمه : ضمير مفعولى در « تقدّمه » به خبر راجع است . قوله : و قد يجب تقديمه : يعنى تقديم خبر . متن : « 177 »
و همز انّ افتح لسدّ مصدر * مسدها و في سوى ذاك اكسر
تجزيه و تركيب واو : عاطفه . همز : مضاف ، مفعول مقدّم براى « افتح » . انّ : مضاف اليه . افتح : فعل ، امر ، از ثلاثى مجرّد ، ضمير « انت » در آن مستتر است باستتار وجوبى . لام : حرف جارّ به معناى تعليل . سدّ : مجرور به « لام » متعلّق به « افتح » مضاف . مصدر : مضاف اليه براى « سدّ » . مسد : به صيغه اسم مكان ، مفعول فيه براى « سدّ » ، مضاف .