« انت » در آن مستتر است باستتار وجوبى تا فاعلش باشد .
عسى : مفعول براى « جرّدن » .
او : عاطفه .
ارفع : فعل ، امر حاضر ، متعدّى و ضمير « انت » در آن مستتر است باستتار وجوبى تا فاعلش باشد .
مضمرا : مفعول براى « ارفع » .
بها : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « ارفع » و ضمير مجرورى به « عسى » راجع است .
اذا : ظرف ، متعلّق به « جرّدن » يا « ارفع » بوده و بنابر قول اصحّ مختصّ به جمله فعليّه مىباشد ، بنابراين بين آن و « اسم » فعلى مقدّر است كه فعل مذكور يعنى « قد ذكرا » آن را تفسير مىكند .
اسم : نائب فاعل است براى « ذكر » كه محذوف است .
قبلها : مضاف و مضاف اليه ، ظرف ، متعلّق است به « ذكر » .
قد : براى تحقيق .
ذكر : فعل ، ماضى ، مجهول .
ترجمه :
عسى را از ضمير فاعلى يا مجرّد بياور و يا بواسطهاش ضمير را رفع بده به شرطى كه قبل از آن اسمى مذكور باشد .
متن : « 173 »
و الفتح و الكسر اجز فى السّين من * نحو عسيت و انتقاء الفتح زكن
تجزيه و تركيب
واو : عاطفه .
الفتح : مفعول مقدّم براى « اجز » .