شارح گويد :
مقصود اينستكه :
در « لات » حذف صاحب رفع يعنى اسم و ابقاء خبر زياد است چنانچه مثالش گذشت و آن « لات حين مناص » مىباشد ولى عكس آن يعنى حذف خبر و ابقاء اسم نادر و كم است و در قرائت شاذّه « و لات حين مناص » برفع « حين » آمده كه طبق اينقرائت لفظ « حين » اسم « لات » بوده و خبرش محذوف است و تقدير : لات حين مناص لهم مىباشد .
و بايد توجّه داشت كه ذكر اسم و خبر لات با هم جايز نيست زيرا « لات » در عمل ضعيف است از اينرو تاب و توان آن را ندارد كه هردو معمول مذكور را مورد رفع و نصب قرار دهد لذا يكى از آن دو بايد در كلام نباشد .
قوله : اعمالها فى المعارف : ضمير در « اعمالها » به « لا » راجع است .
قوله : و الغالب حذف خبرها : يعنى خبر « لا » .
قوله : زيدت عليها التّاء : ضمير در « عليها » به « لات » راجع است .
قوله : و لات حين مناص : آيه ( 3 ) از سوره ( ص ) .
قوله : لضعفها : يعنى ضعف لات .
قوله : و هو الاسم : ضمير « هو » به ذى الرّفع راجع است .
قوله : فشا : يعنى كثر .
قوله : كما تقدّم : مقصود مثال : لات حين مناص مىباشد .
قوله : و لا يجوز ذكرهما : يعنى ذكر اسم و خبر لات .
قوله : لضعفها : يعنى ضعف لات از حيث عمل .
متن : « 164 »
ككان كاد و عسى لكن ندر * غير مضارع لهذين خبر