تجزيه و تركيب
واو : به معناى استيناف .
لا : ناهيه ، عامل ، مبنى .
تجز : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، حاضر ، مجزوم به « لاء » ، ثلاثى مزيد ، باب افعال ، متعدّى .
حالا : مفعول است براى « لا تجز » .
من : حرف جرّ .
المضاف : مجرور به « من » ، متعلّق است به « لا تجز » .
له : جارّ و مجرور ، متعلّق است به « المضاف » .
الّا : از ادات استثناء .
اذا : ظرف زمان
اقتضى : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، از باب افتعال .
المضاف : فاعل براى « اقتضى » .
عمله : مضاف و مضاف اليه ، مفعول براى « اقتضى » .
ترجمه :
آوردن حا از مضاف اليه را جايز ندان مگر وقتى كه مضاف خواهان عمل در حال باشد .
متن : « 342 »
أو كان جزء ماله أضيفا * أو مثل جزئه فلا تحيفا
تجزيه و تركيب
او : عاطفه .
كان : از افعال ناقصه ، معطوف به « اقتضى » و ضمير مستتر در آن اسمش مىباشد .