شارح گويد :
اينكلام از ابو حيّان مقبول و مسموع نيست زيرا مصنّف در فتاواى خود از اخفش نقل كرده كه وى آوردن حال در دو مورد اخير را تجويز كرده و جماعتى از علماء از وى نيز بعدا تبعيّت كردهاند .
قوله : من المضاف له : يعنى مضاف اليه .
قوله : اليه مرجعكمجميعا : آيه ( 4 ) از سوره يونس .
قوله : و نزعنا ما فى صدورهم الخ : آيه ( 43 ) از سوره اعراف .
قوله : فلا تحيفا : يعنى پس البتّه مخالفت مكن و بىراهه نرو .
قوله : ثمّ اوحينا اليك الخ : آيه ( 123 ) از سوره نحل .
قوله : نقد نقلهما المصنّف : ضمير تثنيه در « نقلهما » به صورتان اخيرتان راجع است .
قوله : و قد تبعه عليهما جماعة : ضمير منصوبى در « تبعه » به اخفش و ضمير مجرورى در « عليهما » به صورتان اخيرتان راجع مىباشد .
متن : « 343 »
و الحال إن ينصب بفعل صرّفا * أو صفة أشبهت المصرّفا
تجزيه و تركيب
واو : به معناى استيناف .
الحال : مبتداء .
ان : حرف شرط ، عامل جزم ، مبنى .
ينصب : فعل مضارع ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول ، مجزوم ، فعل شرط .
باء : حرف جرّ .
فعل : مجرور ببا ، متعلّق به « ينصب » ، موصوف .
صرّفا : فعل ماضى ، مفرد ، مذكّر ، غائب ، مجهول ، از باب تفعيل ، صفت