تخطي إلى المحتوى الرئيسي

المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 642

مساهمون:

ص٦٤٢
مىتوان آن را مرفوع خواند .

حكم تأكيد

امّا تأكيد ، مصنّف در شرح كافيه گفته است : مىتوان مؤكّد ( بكسر كاف ) را با مؤكّد ( بفتح كاف ) تركيب نمود و تنوينش داد مانند : لا ماء ماءا باردا ( نيست آبى آب خنك ) . شاهد در « ماءا » است كه با اسم لاء يعنى « ماء » تركيب شده و آن را منصوب خوانده‌ايم . ابن هشام گفته است : مؤكّد ( بكسر كاف ) دانستن « ماءا » خطاء و اشتباه است زيرا در تأكيد لفظى شرط است كه مؤكّد مانند مؤكّد بوده و هيچ فرقى بينشان نباشد در حالى كه « ماءا » در مثال به لحاظ موصوف بودنش به « باردا » اخصّ از اسم لاء مىباشد و اين امر مانع از تأكيد لفظى بودنش مىگردد ولى جايز است به آن اعراب عطف بيان يا بدل را داد باينمعنا كه آن را يا عطف بيان به حساب آورد و يا بدل فرض نمود چه آنكه در ايندو قسم از توابع جايز است تابع اوضح از متبوع باشند از اينرو اخصّ بودن « ماءا باردا » از « ماء » مانع نمىگردد . و امّا تأكيد معنوى همانطورى كه عنقريب انشاء اللّه خواهد آمد اتيانش در اينجا ممكن نيست زيرا ممتنع است نكره را بواسطه تأكيد معنوى مورد تأكيد قرار داد . قوله : فكالنّعت المفصول : يعنى نعتى كه از منعوتش جدا و بينشان فاصله مىباشد . قوله : و ان لم يكن نكرة : ضمير در « لم يكن » به بدل راجع است . قوله : و القول بانّ هذا توكيد خطاء : مشار اليه « هذا » ماءا باردا مىباشد . قوله : و هذا اخصّ منه : مشار اليه « هذا » ماءا باردا بوده و ضمير در « منه »