ترجمه و شرح :
و با آمدن « ان » بدنبال فاء جزائيّه در همزهاش دو وجه جائز است .
شارح گويد :
ج : در صورتى كه « انّ » بعد از فاء جزائيّه قرار گيرد مانند :
كتب ربّكم على نفسه الرّحمة انّه من عمل منكم سوء بجهالة ثمّ تاب من بعده و اصلح فانّه غفور رحيم .
( پروردگار شما رحمت را برخودش حتم نموده ، بدرستيكه از شما كسى كه از روى جهالت و نادانى عمل زشتى انجام دهد و بعد از آن توبه نموده و خود را اصلاح كند پس حقتعالى آمرزنده و رحيم مىباشد و او را مورد غفران خويش قرار مىدهد ) .
شاهد در « انّه غفور رحيم » است كه چون بعد از « فاء جزائيّه » كه در جواب « من شرطيّه » آمده قرار گرفته در آن دو وجه جائز است :
1 - مىتوان آن را بكسر همزه خواند بنابر اينكه معناى عبارت : فهو غفور رحيم باشد .
2 - جائز است آن را بفتح همزه قرائت نمود بنابر اينكه معناى كلام : فالمغفرة حاصلة باشد .
سپس مصنّف مىگويد :
جواز كسر و فتح در مثل : خير القول انّى احمد اللّه شايع و مطّرد است .
شارح گويد :
مقصود اينستكه در هرموردى كه مشخّصات ذيل موجود باشد جواز فتح و كسر شايع و فراوان است :
1 - آنكه « انّ » با اسم و خبرش ، خبر واقع شوند از « قول » .
2 - آنكه خبر « انّ » نيز قول باشد .
3 - فاعل هردو قول يكى باشد .
مانند : خير القول انّى احمد اللّه
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى) — صفحة 586
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٨٦