وجه يعنى فتح و كسر نسبت داده شده .
شارح گويد :
مواردى كه همزه « ان » را به دو وجه ( فتحه - كسره ) مىتوان قرائت كرد عبارتند از :
الف : بعد از اذاء فجائيّه مانند :
خرجت فاذا انّك قائم . ( خارج شدم پس ناگهان تو ايستاده بودى ) .
شاهد در « انّك » است كه چون بعد از « اذا » قرار گرفته مىتوان آن را با فتح و كسر همزه قرائت نمود .
ب : پس از قسمى كه لام بعدش نباشد مانند :
حلفت انّك كريم ( قسم مىخورم كه تو باكرامت هستى ) .
شاهد در انّك » است كه چون بعد از « حلفت » قرار گرفته و بعد از آن لام نمىباشد در آن دو وجه جايز است .
لازم بتذكّر است كه جواز كسر همزه بنابراين است كه « ان » با اسم و خبرش در محلّ جمله قرار گرفتهاند و جواز فتح به اين لحاظ بوده كه آن را با اسم و خبرش تأويل بمصدر مىبريم .
متن : « 182 »
مع تلوفا الجزاء و ذا يطّرد * فى نحو خير القول انّى احمد
تجزيه و تركيب
مع : اسم ، ظرف ، متعلّق به « نمى » ، معطوف به « بعد » و عاطف محذوف است ، مضاف .
تلو : مصدر ، مضاف اليه براى « مع » ، مضاف .
فاء : مضاف اليه براى « تلو » ، مضاف .
الجزاء : مضاف اليه براى « فاء » .