ولاء عتق و ميراث معتق از عتيق
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
معتق بسه شرط از عتيق و آزاد كردهاش ارث ميبرد :
الف : آنكه مولا مملوك را تبرّعا آزاد كرده باشد .
ب : مولا از ضمان جريره مملوك تبرى نجسته باشد .
ج : عتيق وارث نسبى نداشته باشد .
بنابراين مملوكى كه در امر واجب و بخاطر آن آزاد شده سائبه به حساب مىآيد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود اين است كه : معتق از عتيقش زمانى ارث ميبرد كه :
اوّلا : او را تبرّعا و بدون وجود سبب واجب و لازمى آزاد كرده باشد .
و ثانيا : در هنگام عتق و آزاد نمودنش به وى نگويد كه من ضامن جريره تو نيستم ، بنابراين اگر اظهار تبرّى از ضمان جريره را بعد از عتق بنمايد على الاقوى مضرّ نبوده و به ارث بودن مولى از وى لطمه و زيانى وارد نمىكند .
و ثالثا : از عيتق وارث نسبى باقى نمانده باشد چه آنكه با بودن وارث نسبى نوبت به ولاء عتق كه سببى محسوب مىشود نميرسد .
بنابراين اگر مولا عبدى را بخاطر سبب واجبى همچون كفّار و نذر آزاد كرده باشد وى سائبه محسوب مىگردد .
و منظور از [ سائبه ] مملوكى است كه بين وى و معتقش هيچ ارتباط