و تجاوز مىكند و پس از سير شدن باز غذا تناول مىنمايد .
و بعد از آن مىفرماين :
ولى معناى اوّل مشهور بوده و بر طبق آن روايت نيز وارد شده است منتهى روايتش ضعيف و مرسل مىباشد .
تقرير ديگر براى ترجيح معناى اول بر دوم
سپس مىفرماين :
ممكن است معناى اوّل را بر معناى دوّم به اين تقرير و بيان ترجيح داده و بگوئيم :
خداوند متعال در آيه اضطرار كه در سوره بقره آيه ( 73 ) است مىفرمايد :
انّما حرّم عليكم الميتة و الدّم و لحم الخنزير و ما اهلّ به لغير اللّه ، فمن اضطرّ غير باغ و لا عاد فلا اثم عليه ، انّ اللّه غفور رحيم .
پس حقتعالى در اين آيه عموم مضطرّين را مجاز در اكل ميته و دم و لحم خنزير قرار داده و تنها از اين عموم باغى و عادى را استثناء نموده و بدين وسيله عموم مضطرّ به ايندو تخصيص خورده است و چون تخصيص بر خلاف اصل است لاجرم بايد بر قدر متيقّن از معناى مخصص اكتفاء و اقتصار شود و چون معناى اوّلى كه براى [ عادى ] ذكر شد قطعى و مسلّم است بخلاف معناى دوّم چه آنكه قاطع الطريق در عصيان و گناه و مخالفت حقتعالى راه تعدّى و عدوان را پيموده است از اينرو عنوان [ عادى ] بدون شبهه بر او صادق بوده در نتيجه عموم [ مضطرّ ] قطعا به آن تخصيص خورده و در معناى ديگر چون شك و ترديد است از اينرو عموم عام حاكم مىباشد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 379
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٧٩