و حاصل كلام آنكه ضابطه و قاعده كلّى در سمّ محرّم آنست كه بر بدن ضرر داشته و موجب فاسد شدن مزاج گردد .
قوله : بضمّ السين : و گاهى نيز بفتح آن قرائت مىشود .
برخى گفتهاند :
اصل آن بفتح سين بوده ولى با ضمّ از اين جهت آن را مىخوانند تا بين آن و سمّ الخياطه يعنى سوراخ سوزن فرق باشد .
قوله : ان كان يقتل قليله و كثيره : يعنى اگر كم آن كشنده بوده يا زيادش چنين باشد .
مؤلف گويد :
به نظر مىرسد كه استعمال كلمه [ شرط ] زائد باشد و عبارت اگر اين طور گفته مىشد : قاتلا كان قليله ام كثيره ، بهتر مىبود .
قوله : كالافيون : مقصود ترياك مىباشد .
قوله : و السقمونيا : بفتح سين و سكون قاف و ضمّ ميم شيرهاى است كه از ريشه گياهى كه در كوهها و زمينهاى سنگلاخ ميرويد تحصيل مىكنند و در طبّ براى معالجه برخى امراض معدى و دفع كرم روده به كار مىرود آن را محموده نيز گفتهاند گياهش شبيه لپلاب بوده و شاخههاى بلندى داشته كه روى زمين مىخوابد .
قوله : هذا اذا اخذ منفردا : مشاراليه [ هذا ] مضرّ و كشنده بودن كثير مىباشد و ضمير نائب فاعلى در [ اخذ ] به سمّ راجعست .
قوله : فقد لا يضر منه الكثير : ضمير در [ منه ] به سمّ راجعست .
متن :
السادسة يحرم الدم المسفوح أي المنصب من عرق بكثرة من
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 322
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢٢