شارح ( ره ) مىفرماين :
كلمه [ حبارى ] بضمّ حاء و فتح راء و آن اسمى است كه بر مذكّر و مؤنّث مفرد و جمع به يك لفظ اطلاق مىشود .
كراهت اين حيوان همانطورى كه مرحوم مصنف فرمودند از فاخته و قبّره شديدتر است .
و وجه اشدّ بودن كراهت در اين حيوان واضح نمىباشد .
و آنچه در عبارت مرحوم مصنف و ديگران مشهور است اينكه اينحيوان با آن دو در اصل كراهت مشترك بوده نه آنكه از آنها شديدتر باشد .
مسمعى در روايتى نقل مىكند كه از حضرت مولانا ابا عبد اللّه عليه السّلام راجع به حبارى شنيدم كه جنابش فرمودند :
دوست دارم كه نزد من از اين حيوان بقدرى باشد كه يك شكم سير از آن بخورم .
قوله : و هو اسم يقع على الذكر الخ : ضمير [ هو ] بحبارى راجع بوده و مقصود از اين عبارت آنست كه :
كلمه [ حبارى ] لفظى است كه بمفرد و جمع و مؤنث و مذكّر به يكسان اطلاق مىشود .
قوله : و احدها و جمعها : ضمائر مؤنّث بحبارى راجع ميباشند .
قوله : اشدّ كراهة منهما : ضمير در [ منهما ] بفاخته و قبّره راجع است .
قوله : و المشهور فى عبارت المصنف و غيره اصل الاشتراك : يعنى عبارت متن چنين است :
و يكره الفاختة و القبّره و الحبارى .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 230
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٣٠