ب : علىّ بن جعفر عليه السّلم از برادر بزرگوارش حضرت موسى بن جعفر عليه السّلام روايت كرده كه از جنابش پرسيدم :
ماهى از نهر به بيرون پريد و بر كنار نهر روى زمين قرار گرفت و پس از آن مرد آيا خوردنش جايز است ؟
حضرت فرمودند : اگر پيش از آنكه بميرد آن را گرفتى و پس از آن مرد ، پس حلال بوده و آن را بخور و اگر قبل از اينكه اخذش نمائى مرد پس حرام بوده و از آن تناول نكن .
قوله : و لو وثب : كلمه [ وثب ] يعنى پريد و از آب به هوا رفت .
قوله : فاخرجه حيّا : ضمير فاعلى در [ اخرجه ] به صيّاد و ضمير مفعولى به سمك راجع است و كلمه [ حيّا ] حال است از ضمير مفعولى .
مؤلف گويد :
همانطورى كه در ترجمه نگاشتيم مقصود از اين عبارت آنست كه ماهى در دريا يا نهر خود را از آب به هوا پراند و صيّاد آن را از روى هوا گرفت و در خارج آب بر روى زمين انداخت تا آنجا جان دهد .
قوله : او صار خارج الماء بنفسه : ضمير در [ صار ] و [ بنفسه ] به سمك عود مىكند .
قوله : فاخذه حيّا : ضمير فاعلى در [ اخذه ] بصيّاد و ضمير مفعولى به سمك راجع است .
قوله : حلّ : يعنى حلّ السّمك .
قوله : و لا يكفى فى حلّه : يعنى حلّ سمك .
قوله : نظره قد خرج من الماء حيّا : ضمير در [ نظره ] به صيّاد راجع بوده و ضمير فاعلى در [ خرج ] به سمك راجع است .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 130
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٣٠