قوله : مع قيامه بالتعريف : ضمير مجرورى در [ قيامه ] به ملتقط راجع است .
قوله : و تملّكها حينئذ : ضمير فاعلى در [ تملّكها ] به ملتقط و ضمير مفعولى به لقطه راجع بوده و مقصود از [ حينئذ ] حين بعد الحول مىباشد .
قوله : بين بقاء الضمان و عدمه على ما سلف : ضمير در [ عدمه ] به بقاء ضمان راجعست .
قوله : من تنجيز الضمان : يعنى مجرّد ظهور مالك بدون توقّف بر امر ديگرى .
قوله : او توقّفه على مطالبة المالك : ضمير مجرورى در [ توقّفه ] به ضمان راجعست .
متن :
و لو التقط العبد عرف بنفسه ، أو بنائبه كالحر فلو أتلفها قبل التعريف : أو بعده ضمن بعد عتقه و يساره كما يضمن غيرها من أموال الغير التي يتصرف فيها من غير إذنه .
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
ر : اگر بنده مالى را التقاط كرد مىتواند خود بنفسه آن را تعريف كرده يا همچون شخص حرّ و آزاد نائب بگيرد ، بنابراين اگر مال را تلف كرد او را نسبت به بعد از آزاد شدنش ضامن قرار مىدهند .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود اين است كه اگر قبل از تعريف يا بعد از آن بنده مال لقطه را تلف كند چون در زمان بنده بودنش ضمانش بىاثر و خالى از فائده است لاجرم وى را بعد از آزاديش ضامن قرار مىدهند مشروط به اين كه
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 297
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٩٧