حتى أحياها من الكلال ، و من الموت فهي له ، و لا سبيل له عليها ، و إنما هي مثل الشيء المباح "
، و ظاهره أن المراد بالمال ما كان من الدواب التي تحمل ، و نحوها ، بدليل قوله
قد كلت و قامت و قد سيبها صاحبها لما لم تتبعه
و الظاهر أن الفلاة المشتملة على كلإ ، دون ماء ، أو بالعكس به حكم عادمتهما ، لعدم قيام الحيوان بدونهما ، و لظاهر قول أمير المؤمنين عليه السلام
و إن كان تركها في غير كلإ ، و لا ماء فهي للذي أحياها
. شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
و : اگر حيوان مزبور را بخاطر جهد و مشقّتى كه در حمل نمودنش بوده در غير مرغزار گذارده بودند اخذ و التقاطش جايز است .
شارح ( ره ) مىفرماين :
حاصل مقصود آنست كه اگر شتر و شبه آن را بخاطر اينكه به واسطه مرض يا شكستگى يا غير ايندو از اسباب و موجبات ديگر كه ايجاد كوفتگى و رنج در حيوان نموده در زمينى خالى از آب و گياه گذارده بودند واجد مىتواند آن را التقاط و اخذ نمايد و پس از اخذ مالكش مىشود اگر چه در حالى كه عين حيوان قائم و باقى است مالك آن پيدا شود چنانچه اصح قولين در مسئله اين رأى مىباشد و دليل آن فرموده مولانا الصّادق عليه السلام است كه فرمودند :
كسى كه بمالى بر بخورد يا شترى را در زمينى بيابد كه وامانده و ايستاده در حالى كه صاحبش به جهت اينكه حيوان او را تبعيّت نكرده و بدنبالش نمىآمده رها نموده است سپس اگر حيوان را بردارد و بر انفاق و ادارهاش اقدام نمايد تا آن را از اين حالت كوفتگى و خستگى و خطر
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 213
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢١٣