فقدان آن دو يا خلوّش از يكى استحباب ساقط است چنانچه از ظاهر كلمات اصحاب اينطور استفاده مىشود .
در كتاب مختصر النّافع آمده كه : مكاتبه بواسطه سؤال مملوك تأكيد مىشود اگر چه وى از تحصيل مال عاجز باشد پس صاحب اينكتاب ( مرحوم محقّق ) استحباب مكاتبه را در صورت عدم سؤال عبد مشروط به دو شرط مزبور قرار داده و با سؤال به صرف وجود شرط اوّل اكتفاء نموده است .
قوله : مع جمعه للوصفين : ضمير در [ جمعه ] بعبد راجعست و مقصود از [ وصفين ] ديانت و تكسّب مىباشد .
قوله : امّا مع عدمهما او احدهما : ضمائر تثنيه به وصفين راجع هستند .
قوله : انّها تتأكّد بسؤال المملوك : ضمير در [ انّها ] بمكاتبه راجعست .
قوله : و لو كان عاجزا : كلمه [ لو ] وصليّه بوده و ضمير در [ كان ] به عبد راجع مىباشد .
قوله : فجعل الاستحباب مع عدم سؤاله : ضمير فاعلى در [ جعل ] به صاحب كتاب مختصر النّافع راجعست و ضمير مجرورى در [ سؤاله ] به عبد عود مىنمايد .
قوله : و معه يكتفى بالاوّل خاصّة : ضمير در [ معه ] به سئوال راجع است و مراد از [ الاوّل ] دين مىباشد .
متن :
( و لو عدم الأمران ) الصادق بعدم أحدهما ، و عدمهما معا ( فهي مباحة ) على المشهور . و قيل : مكروهة .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 70
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٧٠