منفيّات و اعداد طاق را از مجموع اعداد مثبت مىكاهيم پس آنچه باقى مىماند مقرّ به مىباشد لذا در مثالى كه گذشت مجموع اعداد مثبت يعنى ( 2 + 4 + 6 + 8 + 10 ) رقم ( 30 ) مىشود و مجموع اعداد منفى يعنى ( 1 + 3 + 5 + 7 + 9 ) رقم ( 25 ) مىگردد و باقيمانده بعد از اسقاط ( 25 ) از ( 30 ) عدد ( 5 ) مىشود .
سپس مىفرماين :
اگر مقرّ پس از آنكه به الّا واحد رسيد گفت الّا اثنين الّا ثلاثة تا رسيد به الّا التّسعة يك تومان به ذمّهاش ثابت مىشود .
مؤلف گويد :
وجه آن اين است كه عدد پنج كه باقيمانده بوده عدد منفى بود لذا الّا اثنين مثبت بوده پس رقم دو را به آن مىافزايد نتيجه عدد هفت مىشود و با الّا ثلاثة باقيمانده عدد چهار مىشود و با الّا اربعه مقرّبه عدد هشت شده و با الّا خمسة باقيمانده رقم سه مىگردد و با الّا ستّة حاصل نه شده و با الّا سبعة باقيمانده رقم دو مىشود و با الّا ثمانية حاصل رقم ده شده و با الّا تسعة مقرّ به رقم واحد مىشود .
قوله : و هى الافراد كذلك : مقصود از [ كذلك ] عليحدة مىباشد
قوله : و تسقط جملة المنفى : يعنى مجموع اعداد منفى را .
قوله : و لو انّه لمّا وصل الى الواحد : ضمير در [ انّه ] به مقرّ راجع است .
قوله : لزمه واحد : ضمير منصوبى در [ لزمه ] به مقرّ راجعست .
متن :
و لو بدأ باستثناء الواحد و ختم به
لزمه خمسة .
شرح فارسى :
مرحوم شارح مىفرماين :
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 300
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٠٠