مىماند عدد سه است و با استثناى ششمى يعنى الّا اربعه رقم چهار را به باقيمانده مىافزايد نتيجه عدد هفت مىشود و با استثناى هفتمى يعنى الّا ثلاثة رقم سه را از هفت مىكاهد باقيمانده عدد چهار مىشود و با استثناى هشتمى يعنى الّا اثنين رقم دو را به عدد باقيمانده يعنى 4 مىافزايد عدد شش ثابت مىگردد و با استثناى نهمى يعنى الّا واحد اين رقم را از شش نفى نموده باقيمانده عدد پنج مىشود پس حاصل اقرار بنابراين پنج تومان است كه در ذمّه مقرّ ثابت مىگردد .
قوله : و الّا يكن بعاطف : ضمير در [ يكن ] به استثناى دوّمى راجعست .
قوله : و لا ازيد منه : يعنى استثناى دوّمى بيشتر از اوّلى نباشد
قوله : رجع التالى الى متلوّه : مقصود از [ تالى ] استثناى دوّمى و مراد از [ متلو تالى ] استثناى اوّلى مىباشد .
قوله : لقربه : يعنى چون استثناى اوّلى به دوّمى نزديكتر از مستثنا منه مىباشد .
قوله : اذ لو عاد الى البعيد : ضمير در [ عاد ] باستثناى دوّمى راجع بوده و مقصود از [ بعيد ] مستثنا منه مىباشد .
قوله : لزم ترجيحه على الاقرب به غير مرجّح : ضمير در [ ترجيحه ] به بعيد راجعست .
قوله : و عوده اليهما يوجب التّناقض : ضمير در [ عوده ] به استثناى دوّمى و در [ اليهما ] به استثناى اوّلى و مستثنا منه راجعست .
قوله : فيلزمه فى المثال تسعة : كلمه [ فاء ] در [ فيلزمه ] تفريع است بر رجوع تالى به متلو و ضمير منصوبى در [ فيلزمه ] به مقرّ راجع بوده
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 297
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٩٧