كلام مصنف ( ره ) در
دفع دور
مرحوم مصنف در كتاب دروس دور را به اين تقرير دفع فرموده است :
قسم و اعتبار آن موقوف بر امكان بلوغ است نه بلوغ و از آن طرف آنچه بر قسم توقّف دارد خود بلوغ بوده نه امكان آن پس جهت توقّف متغاير شد به اين معنا كه موقوف غير از موقوف عليه بوده و بدين ترتيب دوى پيش نمىآيد .
جواب مرحوم شارح از كلام مصنف ( ره )
شارح عليه الرّحمه در دفع كلام مصنف ( ره ) مىفرماين :
امكان بلوغ در اعتبار و صحّت اقوال صبى كه از جمله آنها قسم است كافى نمىباشد بلكه نفس بلوغ بايد تحقق داشته تا بتوان بر فعل و قولش اثر مترتب ساخت ، پس اينكه مصنف ( ره ) فرمود صحّت قسم موقوف بر امكان بلوغ است كلام تمام و درستى نمىباشد .
سپس مىفرماين :
آنچه در اقرار صبى به بلوغ و در تفسير آن گفته شد عينا در اقرار صبيّه به آن و تفسيرش به احتلام و حيض جاريست يعنى اگر دختر بچهاى اقرار به بلوغ خود نمود از او تفسير مىخواهند در صورتى كه بلوغش را به احتلام و حيض توضيح داد در صورت امكان در حقّش از وى مىپذيرند بدون اينكه نيازى به قسم باشد چه آنكه در صورت لزوم قسم دور پيش ميآيد
بعد مىفرماين :
اگر صبى در تفسر بلوغ مدّعى سنّ شد يعنى اظهار نمود كه سنّش