و براى موصى له وصيّت كرده كه مثل سهم پسر را بوى دهند اگر يكى از ورثه اجازه داد و ديگرى رد نمود قبلا گفتيم كه اگر دختر اجازه دهد و پسر آن را رد نمايد صورت سوم از چهار صورت است چنانچه عكس آن كه پسر اجازه دهد و دختر رد نمايد صورت چهارم مىباشد و قاعده كلى براى تحصيل مخرج مشترك در هردو صورت اين است كه مخرج مشترك از مسئله رد را كه 9 بود در مخرج مشترك مسئله اجازه كه 5 باشد ضرب مىكنيم بنابراين مخرج مشترك در اين مسئله نسبت به مثاليكه ذكر نموديم 45 مىشود حال براى اخراج سهم هريك از ورثه و موصى له چنين مىگوئيم :
اگر دختر زائد بر ثلث را اجازه داد و پسر رد كرد حكم اينستكه نصيب دختر در مسئله اجازه كه 1 سهم بود در نفس مخرج مشترك مسئله رد كه 9 باشد ضرب مىكنيم آنگاه مىگوئيم پس معلوم مىشود كه سهم دختر 9 حصه از 45 حصه مىباشد و چون پسر اجازه نداده لازمست براى اخراج حقّش سهم وى در مسئله رد را كه 4 باشد در مخرج مشترك مسئله اجازه كه 5 باشد ضرب كنيم پس معلوم مىشود كه سهم پسر 20 حصه از 45 حصه مىباشد و باقى كه 16 حصه است از آن موصى له مىباشد .
و اگر پسر زائد بر ثلث را اجازه داد و دختر رد كرد براى استخراج نصيب پسر مىگوئيم نصيب وى در مسئله اجازه 2 بود آن را در نفس 9 ضرب كرده حاصلش كه 18 باشد سهم وى از 45 حصّه مىباشد و سهم دختر 10 حصه است زيرا نصيب وى در مسئله رد 2 بود آن را در نفس 5 كه مخرج مشترك مسئله اجازه است وقتى ضرب كرديم حاصلش
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 420
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٤٢٠