شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
وصيّت براى [ امّ ولد ] نيز صحيح بوده در نتيجه از نصيب فرزندش آزاد شده و پس از آزادى تمام مال الوصيّه را دريافت مىكند .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود اين است كه موصى مىتواند براى كنيز امّ ولد خود وصيّت كند زيرا اين كنيز در زمان حيات موصى از جمله مماليك موصى محسوب مىشود و چنانچه قبلا گفتيم وصيّت براى مملوك خويش جايزست منتهى جاى اين سؤال است كه اگر امّ ولد در زمره مماليك مىباشد ، پس وقتى حكم مطلق مملوك گفته شد ديگر نيازى به ذكر امّ ولد به طور عليحده نيست پس وجه اينكه مرحوم مصنف آن را جداگانه پس از ذكر حكم مطلق مملوك آورد چيست .
در جواب اين پرسش بايد گفت اگرچه همينطور است كه گفته شد ولى مرحوم مصنف امّ ولد را بطور عليحده و مستقل اختصاص به ذكر داد تا كلام بعدى و حكم لاحق را بر آن مترتب كند و حاصل حكم مترتّب اين است كه :
پس از وصيّت و فوت موصى چون تمام اموال موصى بوارث ميرسد و از جمله ورّاث فرزند امّ ولد است و شخص مالك مادر خويش نميتواند بشود لاجرم پس از آمدن در ملك فرزند بلافاصله آزاد شده و پس از آزادى تمام مال الوصيّه را بوى مىدهند .
و دليل اين حكم صحيحه ابو عبيده از مولانا الصادق عليه - السلام بوده و علاوه بر آن وجه اين حكم را اينطور ميتوان تقرير كرد :
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 261
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٦١