بطريق أولى ،
شرح فارسى :
مرحوم مصنف مىفرماين :
وصيّت براى مملوك مشقّص ( به صيغه اسم مفعول از باب تفعيل ) به نسبت شقصى كه در او است صحيح مىباشد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود از [ مشقّص ] مملوكى است كه از آن شقص ( بكسر شين ) به معناى جزء آزاد شده باشد و منظور از [ بالنسبة ] در عبارت متن آن است كه :
به نسبت آنچه از حرّيت و آزادى كه در او مىباشد وصيّت صحيح است .
مثلا اگر ثلث بندهاى آزاد و دو ثلث ديگرش رقّ باشد و سپس شخصى 1500 تومان براى وى وصيّت كند ثلث مال الوصيّة را كه 500 تومان باشد بوى داده و در دو ثلث ديگر يعنى 1000 تومان وصيّت نافذ نيست .
تنبيه
لازم بتوجّه است كه مراد از [ مملوك مشقّص ] در اينجا مملوك ديگرى است نه بنده موصى چه آنكه وصيّت مولا براى بنده مشقّص خود در تمام مال الوصيّة نافذ بوده بلكه بايد گفت :
وقتى طبق مسئله قبلى وصيّت آقا براى بندهاش كه رقّ محض است صحيح بوده و تمام مال الوصيّة را صرف آزادى وى مىكنند در اينجا كه مقدارى از او آزاد است بطريق اولى وصيّت صحيح مىباشد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 259
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٥٩