قوله : و لرواية عبد الرحمن بن الحجّاج : مؤلف گويد :
روايت مذكور را مرحوم صاحب وسائل در ج 13 ص 467 به اين شرح نقل فرموده :
محمد بن الحسن باسنادش از حسين بن سعيد از على بن حديد از جميل بن درّاج از عبد الرحمن بن الجاج از احد الصادقين عليهما السلام انّه قال :
لا وصية للمملوك .
قوله : و لو كان مكاتبا مشروطا : مكاتب مشروط مملوكى را گويند كه آقايش در ضمن عقد كتابت با وى شرط كرده كه تمام قيمتش را بياورد تا آزاد گردد بنابراين اگر جزئى از مال الكتابة باقى مانده باشد هيچ جزئش آزاد نمىشود .
قوله : او مطلقا لم يؤدّ شيئا : كلمه [ لم يؤدّ شيئا ] صفت است براى [ مطلقا ] و حاصل كلام آنكه مكاتب مطلق مملوكى را گويند كه آقايش در ضمن عقد با وى قرار گذاشته هرمقدار از قيمتش را كه بوى بپردازد به همان نسبت از او آزاد شود بنابراين اگر قيمتش 1000 تومان است و وى 100 تومان بمولا پرداخت عشر يعنى يك دهمش آزاد مىگردد و در صورتى كه چيزى از قيمتش را نپردازد چنانچه مفروض در عبارت اين فرد مىباشد هيچ جزئش آزاد نمىگردد .
قوله : ففى جواز الوصية له قولان : ضمير در [ له ] بمكاتب راجع است .
قوله : من انه فى حكم المملوك الخ : ضمير در [ انّه ] به
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 250
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٥٠