مختار مرحوم شارح
مرحوم شارح پس از نقل دو قول و ذكر ادلّه آنها مىفرماين :
اقوى از نظر ما اين است كه وصيّت بطور مطلق صحيح است اعم از اينكه مكاتب مشروط بوده يا مطلق باشد از مال الكتابه مبلغى اداء نموده يا اداء نكرده باشد .
و اما تمسك قائلين به بطلان بروايت محمد بن قيس تمام نبوده چه آنكه در اين روايت هيچ حجتى بر له ايشان نميباشد و از دلالت آن بطلان وصيّت را نمىتوان استفاده كرد .
قوله : سواء كان قنا : در اصطلاحات الفنون گويد :
كلمه [ قن ] بكسر قاف بندهاى را گويند كه خودش يا پدر و مادرش مملوك واقع شوند .
و از ابن اعرابى منقول است كه گفته :
[ قن ] عبد خالص را گويند .
قوله : ام مدبرا : مملوكى است كه آقايش بوى گفته : انت حرّ دبر مماتى ( پس از مرگ من تو آزاد هستى ) .
قوله : ام امّ ولد : كنيز [ ام ولد ] آنست كه از آقايش باردار شده باشد .
قوله : اجاز مولاه ام لا : يعنى مولايش در قبول نمودن وصيّت بوى اجازه دهد يا اجازه ندهد .
قوله : فتمليك غيره اولى : ضمير در [ غيره ] به مولى راجع است .