سؤال
اگر دليل مقبول بودن مدعاى وى امرى است كه ذكر شد يعنى قصد او مناط بوده و خود به آن اعلم و آگاهتر است پس وجه خوردن قسم چيست چه آنكه مقتضاى لزوم قسم و مكلّف نمودنش به آن اين است كه شريك ديگر منكر قصد و نيّت وى بوده و چون محتمل است وى صادق بوده و در ادعايش محق باشد لاجرم ويرا به خوردن قسم موظف كردهاند و اين با دليلى كه ذكر شد تنافى ندارد ( يعنى باآگاه بودن خود به قصد و نيّت خود ) .
جواب
با اينكه قصد از امور باطنى بوده و اطلاع بر آن امكان ندارد مگر از طريق شريكى كه مدعى آن است ولى معذلك وى را موظّف به قسم ازاينرو مىنمايند كه ممكن است قبلا نزد شريك اقرار نموده و مقصود خود را اظهار كرده و نزاع شريك مستند به آن باشد .
قوله : المشترى من المشتركين : كلمه [ من ] به معناى تبعيض است .
قوله : اولهما : ضمير تثنيه به [ مشتركين ] راجعست .
قوله : و قبل بيمينه : ضمير در [ بيمينه ] به [ المشترى ] راجعست .