قوله : بان يحلف انه ما استودع من فلان : ضمير در [ يحلف ] و [ انه ] بودعى عائد است و كلمه [ ما ] نافيه بوده و ضمير فاعلى در [ استودع ] نيز به ودعى عود مىكند .
قوله : و يخصه بوقت : ضمير فاعلى در [ يخصه ] به ودعى و ضمير مفعولى بعدم استيداع عائد است و مقصود اين است كه اگر زيد متاعى نزد عمرو در روز شنبه وديعه نهاده وى در قسم خوردن به اينكه زيد نزدش امانت نگذارده روز جمعه را قصد كند .
قوله : او جنس : مثلا او نزدش دينار وديعه نهاده ودعى نيّتش درهم باشد .
قوله : او مكان : مثلا صاحب مال متاعى را در مسجد نزد او امانت گذارد وى قصدش از نفى بازار باشد .
قوله : مغاير لما استودع : كلمه [ مغاير ] مجرور بوده تا صفت باشد براى [ نحوها ] و كلمه [ لما ] جار و مجرور ، متعلق به [ مغاير ] مىباشد .
متن :
و إنما تجب التورية عليه مع علمه بها ، و إلا سقطت ، لأنه كذب مستثنى للضرورة ترجيحا لأخف القبيحين حيث تعارضا .
شرح فارسى :
مرحوم شارح مىفرماين :
توريه در صورتى بر ودعى واجب و لازم است كه به آن عالم و آگاه باشد و در غير اين فرض از عهدهاش ساقط است .
و دليل اين حكم آن است كه [ توريه ] دروغى است كه به جهت ضرورت و حاجت تجويز شده و از حرمت كذب مستثنا مىباشد چه آنكه
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 149
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٤٩