مىشود چه آنكه تا قبل از تلف حق راهن نسبت بمال الرهن منحصر در عين موجود بوده و در صورت پرداخت دين عين را از مرتهن - مطالبه مىنمود اگرچه قبل از تلف ، عين نيز مورد ضمان بوده و راهن الزاما به نفع مرتهن مىبايست آن را در اختيار مرتهن بگذارد .
قوله : الا بتعد او تفريط : مقصود از تعدّى انجام كارهائى است كه فعل آنها جايز و مشروع نباشد و از تفريط ترك امورى است كه شارع به آن راضى نيست .
قوله : و لا يسقط بتلفه : يعنى تلف رهن .
قوله : فان تعدّى فيه او فرّط ضمنه : ضمير فاعلى در [ تعدّى ] و [ فرّط ] و [ ضمنه ] بمرتهن راجع بوده و ضمير مجرورى در [ فيه ] و منصوبى در [ ضمنه ] برهن عائد است .
قوله : فيلزم قيمته يوم تلفه : ضمير در [ قيمته ] و [ تلفه ] به رهن به معناى مرهون عائد است .
قوله : لانّه وقت الانتقال : ضمير در [ لانه ] به يوم التلف عائد است .
قوله : و الحق قبله : مقصود از [ حق ] حق راهن بوده و ضمير در [ قبله ] به يوم التلف عود مىكند .
قوله : و ان كانت مضمونة : ضمير در [ كانت ] به عين راجع است و مقصود از مضمون بودن عين اين است كه راهن به واسطه عقد رهن ضامن است آن را در اختيار مرتهن گذارد تا وقتى كه دين را بپردازد .
متن :
و مقابل الأصح اعتبار قيمته يوم القبض ، أو أعلى القيم
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 292
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٩٢