گاو دهد و در صورت تعذر قيمت آن را گندم خريده و به سى نفر اطعام كند و اگر از آن عاجز بود سى روز ، روزه بگيرد و اگر بر آن قادر نبود لازم است نه روز ، روزه بگيرد .
3 - كفاره صيد آهو و روباه و خرگوش : و آن اين استكه بايد يك گوسفند دهد و در صورت تعذر قيمت آن را گندم خريده و به ده نفر اطعام كند و اگر از آن عاجز بود ده روز ، روزه گرفته و بفرض عدم قدرت بر آن سه روز بايد روزه بگيرد .
چنانچه ملاحظه مىشود در اين سه صيد هركدام چهار كفاره دارد حال شارح ( ره ) مىفرماين در سه كفاره اول اين سه صيد ( يعنى مثلا در شتر و اطعام شصت نفر و روزه شصت روز كه كفاره در شترمرغ است ) اختلاف است كه آيا كفاره مرتبه است يا مخيره ، در سابق گفته شد كه مرحوم مصنف قائل به مرتبه است و از نظر ما اقوى همين است .
و سپس مىفرماين :
مبناى اين اختلاف آن است كه قائلين به تخيير گفتهاند ظاهر آيه چون خصال را با كلمه ( او ) بهم عطف نموده دلالت بر تخيير دارد و از آن گذشته در خبر وارد است كه آنچه در قرآن شريف با ( او ) عطف شده دال بر تخيير مىباشد و قائلين به ترتيب فرمودهاند :
روايت صريح وارد شده كه اين سه كفاره بطور ترتيب هستند و چون اين دليل اخص از روايت ياد شده است ( روايتى كه استعمال ( او ) در قرآن را به معناى تخيير دانسته ) لاجرم بر آن مقدم بوده و به آن لازم است عمل شود .
قوله : ظاهر الايه : مقصود آيه 95 از سوره مائده است كه
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 156
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٥٦