و عبارت جامعهاى كه هردو را شامل بشود آنست كه بگوئيم : كسى كه مالك خرج سال خود نيست .
و در روايت است كه مسكين حالش از فقير بدتر و سختتر مىباشد .
شارح ( ره ) مىفرماين :
الف و لام در كلمه ( المستحق ) يا به معناى جنس بايد باشد و يا استغراق افراد زيرا مستحقّين به زكات هشت طائفهاند و آن با تعبير به صيغه مفرد سازگار نيست مگر به يكى از دو تقديرى كه ذكر شد و به هر حال طوائف منظور به اين شرح هستند :
1 - فقراء .
2 - مساكين .
مصنّف ( ره ) در تعريف ايندو مىفرماين :
كلمه جامعهاى كه شامل هردو بشود اينست كه بگوئيم :
فقير و مسكين كسى است كه مالك خرج سال خود و عيال واجب - النّفقهاش نباشد چه فعلا و چه قوة .
منظور از فعلا :
اينستكه پولى يا مالى را داشته باشد كه با آن خرج سال را گذران كند .
منظور از قوّة :
آنست كه اگرچه مالك مالى نيست ولى هنر يا حرفهاى دارد كه از قبل آن خرج سال را تهيّه مىكند .
شارح ( ره ) مىفرماين :
شرافت و دنائت و خلاصه شأن و حال مالك در اينجا مورد ملاحظه است .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 125
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٢٥