[ وقت نوافل ظهر ]
شارح ( ره ) مىفرماين :
مقصود از كلمه [ فيىء ] در عبارت متن همان [ ظلّ ] يعنى سايهاى است كه بعد از زوال حادث مىشود و جهت اينكه مرحوم مصنف در بحث اوقات فريضه از آن به [ ظلّ ] و در اينجا به [ فيئ ] تعبير نموده شايد التفات به اين جهت باشد كه [ فيىء ] از [ فاء يفيئ ] به معناى رجوع كردن و برگشتن است و چون سايه بعد از زوال رجوع بازدياد مىكند پس انسب است كه به آن بعد از زوال اين كلمه اطلاق شود نه [ ظلّ ] فلذا اطلاق در باب اوقات فريضه را بدينوسيله ترميم و استداراك نمود .
و نكته ديگرى كه در اينجا تذكر مىدهند اين است كه :
وجه تعبير مصنف ( ره ) به [ قدمين ] و تفسير آن به [ سبعى قامة المقياس ] از اينرو است كه اولين شاخصى كه در اسلام نصب شد ارتفاعش به قدر قامت يك انسان بود و چون قامت هرشخص به قدر هفت قدم خودش هست لاجرم از دو هفتم شاخص مىتوان به دو قدم تعبير نمود چه آنكه بهر قسمت از اقسام هفتگانه قدم اطلاق مىشود .
قوله : سمّاه فى وقت الفريضة : ضمير فاعلى در [ سمّاه ] به مصنّف ( ره ) و ضمير مفعولى به [ ظلّ ] راجعست .
قوله : و هو اجود : ضمير [ هو ] به فيئ راجعست .
قوله : لانّه مأخوذ من فاء : ضمير در [ لانّه ] به فيئ عود مىكند .
قوله : لانّها اذا قسمت سبعة اقسام : ضمير در [ لانّها ] به قامت مقياس راجعست .
مؤلف گويد :
قامت مقياس را گاهى به هفت قسمت نموده و بهر قسمتى قدم نام