در قهقهه و بكاء لازم نيست مقدار زيادى از آن در خارج واقع شود بلكه مسمّاى آنكه در نهايت اندك هم باشد موجب بطلانست فلذا مرحوم مصنف نيز در متن مقيّد بكثرت ننموده و بطور مطلق بيان كرد .
فرع
اگر حالت مزبور بر نمازگذار بطورى عارض شد كه قادر بر جلوگيرى از آن نبود در صحّت و بطلان نماز دو قول است :
مرحوم مصنف در كتاب ذكرى آن را موجب بطلان دانسته ولى بعضى ديگر احتمال صحّت نماز را دادهاند .
مرحوم ملا احمد تونى در حاشيه مىفرمايد :
دليل عدم بطلان اين است كه وى مغلوب واقع شده و مغلوب مانند ساهى معذور است .
قوله : و ان لم يكن فيه ترجيع و لا شدّة : ضمير در [ فيه ] به صورت راجعست .
قوله : و يكفى فيها و فى البكاء : ضمير در [ فيها ] به قهقهه راجع است .
قوله : مسمّاهما : ضمير تثنيه به قهقهه و بكاء راجعست .
قوله : فمن ثمّ اطلق : مشار اليه [ ثمّ ] كفايت مسمّى مىباشد و ضمير فاعلى در [ اطلق ] به مصنف راجعست .
قوله : و لو وقعت على وجه لا يمكن دفعه : ضمير در [ وقعت ] به قهقهه و در [ دفعه ] به الواقع على وجه راجعست .
متن :
( و التطبيق ) و هو : وضع إحدى الراحتين على الأخرى
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 288
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٨٨