ستاره را در مطلق حالات يا در خصوص غايت ارتفاع شامىها نمىتوانند با رعايت علامت اوّل بين دو چشم قرار دهند زيرا در غايت ارتفاع هم سمت جنوب روى دايره نصف النّهار است كه از دو نقطه شمال و جنوب مىگذرد همانطورى كه تمام كواكب در اين حال چنين هستند بخلاف ابتداء طلوع كه اين ستاره در اينوقت از محاذات قطب جنوبى بدور بوده و به طرف مشرق مىباشد و لحظه بلحظه بر ارتفاعش افزوده شده تا بغايت ارتفاع رسيده و روى دائره نصف النّهار قرار مىگيرد و سپس از آنجا روى به مغرب نهاده و ميل بغروب مىنمايد و در اين حال بقدرى كه در حين طلوع از قطب جنوب دور و بجانب مشرق مايل بود از نقطه جنوب دور و به طرف مغرب نزديك مىباشد .
و از اين شرح مختصر روشن شد كه شامىها اگر بخواهند ستاره مزبور را در حال غايت ارتفاع بين دو ديده قرار دهند لازم است مستقيم نماز خوانده و به طرف مشرق منحرف نشوند لاجرم ستاره جدى را مراعات ننمودهاند و نيز اگر در حال غروب بخواهند آن را بين دو ديده قرار دهند بايد بجانب مغرب منحرف شوند نه به طرف مشرق و اين خلاف جهت قبله ايشان است پس در مطلق حالات اين ستاره را نمىتوانند بين دو ديده قرار دهند .
قوله : و هو به روزه عن الافق : ضمير [ هو ] به اوّل طلوع و در [ به روزه ] به سهيل راجعست .
قوله : لا مطلق كونه : يعنى نه مطلق بروز و ظهورش چه آنكه [ كون ] به معناى وجود و مقصود از آن بروز مىباشد .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 141
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٤١