طهارت يا واجب است و يا مستحب :
طهارت واجب : آن استكه براى بجا آوردن عمل واجبى شرط باشد نظير وضوء و غسل و تيمّم براى نمازهاى يوميّه .
طهارت مستحب : آن است كه چنين نباشد همچون وضوء براى خواب و غسل جمعه و تيمّم بدل از وضوء يا غسل مستحبى بنابر اينكه جايز باشد .
قوله : مبيحة و غير مبيحة : وضوء و غسل و تيمّم هركدام يا مبيح بوده و يا غير مبيح مىباشند .
مقصود از مبيح آنست كه اگرچه بواسطه آن طهارت حاصل نشود ولى عبادتى كه شرطش طهارت است با آن جايز و مباح گردد همچون وضوء شخص مسلوس ( كسى كه بولش قطره قطره خارج مىگردد ) ، و مبطون ( كسى كه به مرض شكمروى مبتلاء است ) ، چه آنكه در حال تقطير بول يا خروج غائط با اين وضوء طهارت حاصل نمىشود ولى بواسطه وضوء دخولا در نماز براى دو شخص ياد شده مشروع مىگردد .
و از اينجا دانسته مىشود كه نسبت بين مبيح و مطهّر عامّ و خاصّ مطلق است چه آنكه هرمطهّرى مبيح نيز هست ولى بعضى از مبيحها طهارت نمىآورند .
قوله : كما هو الظاهر : وجه ظهور عبارت بعدى متن است كه مرحوم مصنف فرموده :
و الطّهور هو الماء و التّراب .
و چنانچه ملاحظه مىشود هيچ قيدى بدنبال [ الماء ] يا [ التّراب ] ذكر نگرديده لذا از ظاهر آن اطلاق فهميده مىشود .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 12
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٢