و جن و انس وضع شده و اينكه شامل غير ايشان نيز مىشود نه از جهت وضع باشد بلكه بر سبيل تبعيّت و مسامحه مىباشد .
و بعضى ديگر گفتهاند :
مقصود از آن در اينجا مردم است چه آنكه هرفردى از افراد مردم خود به تنهائى عالم اصغر و كوچكى مىباشد زيرا مشتمل بر نظائر و اشباه آنچه در عالم اكبر است از جواهر و اعراضى كه بواسطهاش بصانع متعال علم حاصل مىشود مىباشد .
شرح
قوله : و جمعه ليشتمل ما تحته : ضمير مضاف اليه در [ جمعه ] به عالم راجعست چنانچه ضمير در [ تحته ] نيز چنين مىباشد .
قوله : من الاجناس المختلفة : مقصود جوهر و اجناس نهگانه عرض مىباشد .
قوله : و غلّب العقلاء منهم : ضمير نائب فاعلى در [ غلّب ] به عالم راجع بوده و ضمير در [ منهم ] به اجناس راجعست و مناسب بود كه بجاى [ منهم ] منها گفته شود .
قوله : فجمعه بالياء و النّون : ضمير فاعلى در [ جمعه ] به مصنف ( ره ) و ضمير مفعولى به عالم عود مىكند .
قوله : كسائر اوصافهم : يعنى اوصاف عقلاء همچون كاتبين ضاربين ، جالسين و امثال اينها چه آنكه اوصاف غير عقلاء را با الف و تاء جمع مىبندند .
قوله : و تناوله لغيرهم : ضمير مجرورى در [ تناوله ] بعالم و در [ لغيرهم ] به ذوى العلم راجعست .
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة مقدمه 58
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
صمقدمه ٥٨