و بسا اين اسم ( مضطربه ) را بر زنى كه ذكر شد و نيز بر خانمى كه مكرّر خون ديده ولى عادت برايش مستقر نگشته اطلاق مىكنند .
بنابراين تفسير مبتدئه اختصاص به زنى پيدا مىكند كه بار اوّلش هست كه خون ديده .
ولى تفسير اوّل در مضطربه مشهورتر بوده از اينرو طبق اين تفسير ( تفسير مشهور ) مبتدئه داراى دو فرد مىشود به همان شرحيكه گذشت .
ظهور فائده بين دو تفسير
ثمره اختلاف ايندو تفسير آنست كه قسم دوّم از مبتدئه يعنى زنى كه بطور مكرّر خون ديده ولى عادت برايش مستقر نگشته بنابر فرض لازم است به عادت اهل خود رجوع كرده و بنابر فرض ديگر به عادت ايشان نبايد مراجعه كند .
مؤلف گويد :
يعنى اگر تفسير اوّل را در مضطربه اختيار نموده و گفتيم :
مضطربه زنى است كه عادتش را فراموش نموده قهرا فرد دوّم از مبتدئه يعنى زنيكه عادت برايش مستقر نشده از افراد مضطربه خارج بوده قهرا حكم مبتدئه كه رجوع به عادت اهل است برايش ثابت مى باشد ولى اگر تفسير دوّم را كه عام بود پذيرفتيم زن ياد شده از افراد مضطربه محسوب گشته و حكمش آنست كه بايد به روايات عمل كند نه رجوع به عادت اهل در حقّش لازم باشد .
قوله : و فتحها : يعنى فتح دال .
قوله : و هى من لم تستقر لها عادة : ضمير [ هى ] بمبتدئه
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس) — صفحة 326
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٣٢٦